Thống kê truy cập
  • Đang online: 5
  • Hôm nay: 42
  • Trong tuần: 814
  • Tất cả: 98747

ĐỀ XUẤT 10 GIẢI PHÁP TRONG HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT ĐỐI VỚI VIỆC THỰC THI CHÍNH SÁCH, PHÁP LUẬT VỀ AN SINH XÃ HỘI

Tại Hội thảo “Đổi mới và nâng cao hiệu quả giám sát của cơ quan dân cử đối với thực thi chính sách pháp luật về an sinh xã hội ở Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn 2030” do Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội phối hợp với Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức vừa qua, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Bùi Sỹ Lợi đã đề xuất những giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách pháp luật về ASXH.

Đề xuất 10 giải pháp để đổi mới và nâng cao hiệu quả giám sát của cơ quan dân cử đối với  thực thi chính sách, pháp luật về ASXH

Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Bùi Sỹ Lợi, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến vấn đề An sinh xã hội (ASXH). Hiến pháp năm 1992 đã ghi nhận những định hướng mục tiêu và các nội dung cốt lõi của chính sách bảo đảm ASXH. Trong Hiến pháp năm 2013, Điều 34 đã ghi rõ “Công dân có quyền được bảo đảm ASXH”. Theo tinh thần của Hiến pháp, luật và các văn bản chính sách, pháp luật về ASXH trong lĩnh vực Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, trợ giúp xã hội và giảm nghèo,… được ban hành, góp phần bảo đảm ngày càng tốt hơn an sinh xã hội của người lao động, người già, người thất nghiệp, ốm đau bệnh tật và có hoàn cành khó khăn trong cuộc sống.

Hiện nay, mô hình hệ thống ASXH Việt Nam đang chuyển dần từ thời kỳ dân số vàng sang già hóa dân số, tăng trưởng được kỳ vọng. Trong thời gian này, việc xây dựng chế độ ASXH và tích lũy vốn là cần thiết. Mục tiêu phải bảo đảm hệ thống ASXH như: mở rộng độ bao phủ; xây dựng sàn ASXH; điều chỉnh mức đóng góp, xây dựng mức phí bảo hiểm cao; tích lũy nguồn vốn từ bảo hiểm, đảm bảo quỹ tài chính bảo hiểm bền vững trong tương lai; nghiên cứu sử dụng thẻ ASXH và số ASXH rộng rãi trong định danh công dân để tích hợp quản lý nhà nước và giải quyết chế độ cho người lao động, công dân Việt Nam.


Toàn cảnh hội thảo

Phó Chủ nhiệm Bùi Sỹ Lợi nhấn mạnh, việc thực hiện các mục tiêu trên đòi hỏi mọi cấp mọi ngành, từ trung ương đến địa phương phải thực thi một cách nghiêm túc chính sách pháp luật ASXH. Vấn đề này hiện nay đang còn nhiều bất cập, đặt ra những thách thức đối với việc thực thi các quy định chính sách, pháp luật ASXH ở nước ta. Chính vì thế, tăng cường hoạt động giám sát trong thực thi chính sách, pháp luật ASXH đang là đòi hỏi cấp bách trong thực tế.

Những năm qua, Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp đã rất quan tâm đến giám sát việc thực thi chính sách pháp luật về ASXH. Hoạt động giám sát về thực hiện các chính sách pháp luật về lao động, việc làm và giảm nghèo, cung ứng các dịch vụ xã hội cơ bản, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, trợ giúp xã hội,… đã được Quốc hội và Hội đồng nhân dân các tỉnh thành phố tiến hành, góp phần đưa chính sách pháp luật về ASXH ngày càng đi vào cuộc sống.

Bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn việc giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp về ASXH cũng đang còn nhiều hạn chế. Qua nghiên cứu thực tế cho thấy, hiện nay, nhiều vấn đề còn bất cập về khung giám sát, quy trình, cách thức tổ chức thực hiện giám sát; một số quy định pháp luật về chủ thể, đối tượng, nội dung, phạm vi, hình thức giám sát; năng lực và trách nhiệm của chủ thể thực hiện giám sát; năng lực và nhận thức, mức độ tham gia của các đối tượng giám sát và của người dân. Các điều kiện thực hiện giám sát, chế tài đối với việc thực hiện các kết luận kiến nghị của giám sát thực thi chính sách pháp luật về an sinh xã hội… chưa đáp ứng được yêu cầu hoạt động đã làm cho hiệu lực và hiệu quả giám sát của Quốc hội cũng như của Hội đồng nhân dân các cấp chưa đạt được như mong muốn.

Từ những bài học kinh nghiệm rút ra trong thực tế giám sát của cơ quan dân cử đối với thực thi chính sách, pháp luật về an sinh xã hội ở Việt Nam, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Bùi Sỹ Lợi đề xuất 10 giải pháp để đổi mới và nâng cao hiệu quả giám sát của cơ quan dân cử đối với  thực thi chính sách pháp luật về ASXH ở Việt Nam.

Thứ nhất: Quán triệt và nhận thức đúng đắn về chức năng giám sát của cơ quan quyền lực nói chung và của Quốc hội nói riêng về giám sát tối cao của Quốc hội đối với toàn bộ hoạt động của nhà nước, trong đó có hoạt động ASXH là yêu cầu khách quan của công cuộc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Thứ hai: Cần có một khung giám sát cụ thể, trê cơ sở tiếp tục xây dựng, ban hành và cụ thể hóa các quy định pháp luật về hoạt động giám sát của Quốc hội nhằm xác định rõ ràng, cụ thể phạm vi, thẩm quyền, đối tượng giám sát của các chủ thể thực hiện quyền này, khắc phục tình trạng chồng chéo, lẫn lộn trong hoạt động của các cơ quan khi thực hiện việc kiểm tra, giám sát việc tuân thủ pháp luật.

Thứ ba: Gắn hoạt động giám sát thực thi chính sách pháp luật về ASXH với cuộc sống thực tiễn; tập trung giải quyết những vấn đề bức xúc về an sinh xã hội được dư luận xã hội, cử tri và nhân dân quan tâm; đáp ứng lòng mong mỏi và nguyện vọng của nhân dân để Quốc hội thực sự là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, là cầu nối giữa Nhà nước với nhân dân.

Thứ tư: Phải đảm bảo tính độc lập, khách quan, công khai, minh bạch trong hoạt động giám sát thực thi chính sách pháp luật về an sinh xã hội của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và hội đồng nhân dân các cấp là một trong những yếu tố có ý nghĩa quyết định đến chất lượng và hiệu quả của hoạt động giám sát thực thi chinh sách pháp luật an sinh xã hội.

Thứ năm: Cơ sở pháp lý để bảo đảm thực hiện hoạt động giám sát phải rõ ràng, đầy đủ, thống nhất; từ các quy định về thẩm quyền, nội dung, phạm vi giám sát đến quy trình, thủ tục thực hiện đối với từng hình thức giám sát, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị. Cơ sở pháp lý càng chặt chẽ, đầy đủ thì hiệu lực, hiệu quả của hoạt động giám sát thực thi chính sách an sinh xã hội càng cao.

Thứ sáu: Cơ cấu, thành phần và cách thức tổ chức, hoạt động của Đoàn giám sát thực thi chính sách pháp luật về an sinh xã hội phải đáp ứng được yêu cầu của nội dung giám sát.

Thứ bảy: Nâng cao chất lượng các kiến nghị và chế tài thực hiện các kiến nghị sau hoạt động giám sát thực thi chính sách pháp luật về ASXH.

Thứ tám: Phải có sự phối họp chặt chẽ trong hoạt động giám sát của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Hội đồng nhân dân về thực thi chính sách pháp luật về ASXH.

Thứ chín: Các điều kiện đảm bảo, hỗ trợ cho hoạt động giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân dân về thực thi chính sách pháp luật nói chung, chính sách pháp luật về ASXH nói riêng cần phải được tăng cường

Thứ mười: Hoạt động giám sát của Quốc hội, HĐND hiện nay chủ yếu là thông qua và giám sát chuyên đề và giám sát qua các kỳ họp của Quốc hội, HĐND với thời gian không dài. Vì vậy, hoạt động giám sát của Quốc hội cần được thực hiện với quỹ thời gian dài hơn.

Phải thực hiện giám sát một cách bài bản khoa học, tránh hình thức

Đề cập một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giám sát của cơ quan dân cử đối với việc thực thi chính sách, pháp luật, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Sơn - Vụ trưởng Vụ Phục vụ hoạt động giám sát, Văn phòng Quốc hội, nêu quan điểm: Nhiều hình thức giám sát của các chủ thể giám sát đã được quy định tương đối cụ thể như: giám sát chuyên đề, chất vấn, xem xét việc thực hiện nghị quyết, xem xét kiến nghị giám sát…


Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Sơn - Vụ trưởng Vụ Phục vụ hoạt động giám sát, Văn phòng Quốc hội

 

Theo Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Sơn thì cần có khung giám sát thực thi chính sách pháp luật về ASXH và cần nhận thức đúng đắn về bộ máy giúp việc với tính chất là một cơ quan có chức năng tham mưu cho hoạt động giám sát. Từ phía các cơ quan dân cử và bản thân bộ máy giúp việc cũng cần thay đổi suy nghĩ về việc đặt nặng vấn đề bảo đảm điều kiện vật chất hơn là đảm bảo thông tin, nghiên cứu, tham mưu chuyên môn.

Mặt khác, cần có một hệ thống công chức độc lập và phù hợp. Do đó, hệ thống công chức Quốc hội phải có tính độc lập nhất định, được đào tạo theo những tiêu chí riêng, phù hợp với yêu cầu về mặt kiến thức và kỹ năng làm việc trong môi trường Quốc hội và Hội đồng nhân dân, là người tư vấn giúp đại biểu phản biện lại các chính sách do cơ quan hành pháp đệ trình.

Ngoài ra là cần tăng cường công tác phối hợp giữa các đơn vị, xây dựng quy trình tổ chức thực hiện từng nội dung. Lập bảng theo dõi điều hành công việc, phân công cụ thể người thực hiện kèm theo tiến độ; lượng hóa mức tiêu hao sức lao động của công chức (tính bằng điểm số) và theo dõi, đánh giá chất lượng công chức.

Cũng tại hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Dũng- Nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội, bày tỏ quan điểm: Để giám sát thành công và không ngừng nâng cao hiệu quả giám sát việc thực thi chính sách, pháp luật về ASXH của cơ quan dân cử yêu cầu đặt ra là phải tổ chức hoạt động giám sát một cách bài bản, khoa học, thực chất, hết sức tránh hình thức, hành chính. Giám sát của cơ quan dân cử đối với việc thực thi chính sách, pháp luật về ASXH là một khoa học và có yêu cầu cao về kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ giám sát. Tức là hoạt động giám sát này mặc dù là của cơ quan dân cử nhưng phải được thực hiện có tính chuyên nghiệp với những kỹ năng ở trình độ cao về: xác định mục tiêu giám sát rõ ràng (mục tiêu tổng quát, mục tiêu cụ thể); xây dựng kế hoạch, chương trình giám sát về nội dung và chỉ số giám sát cụ thể (chỉ số đầu vào, chỉ số tiến trình, chỉ số kết quả đầu ra và chỉ số tác động kinh tế-xã hội, môi trường, bình đẳng giới) phù hợp với từng chính sách, pháp luật về ASXH.

Theo Tiến sỹ Nguyễn Hữu Dũng, việc giám sát cần có trọng tâm, trọng điểm theo từng chính sách, pháp luật, theo đối tượng và vùng; lựa chọn “phương pháp” giám sát tiên tiến và khả thi, nhất là phương pháp có sự tham gia của người dân (sử dụng các nhà khoa học, chuyên gia tư vấn độc lập, các tổ chức xã hội, người đại diện tiếng nói của dân được dân tiến cử…); thực hiện hoạt động giám sát theo một quy trình với các bước logic chặt chẽ (chuẩn bị, tiến hành giám sát, phân tích đánh giá, kết luận và xử lý, hậu giám sát, tái giám sát”. Từ yêu cầu này đặt ra yêu cầu cần phải nâng cao năng lực, kỹ năng giám sát của các đại biểu Quốc hội, cán bộ, công chức, viên chức liên quan đến phục vụ hoạt động giám sát và chịu sự giám sát việc thực thi chính sách, pháp luật về ASXH.

Cũng theo Tiến sĩ Nguyễn Hữu Dũng, báo cáo giám sát phải phản ánh trung thực, kết luận rõ ràng, có bằng chứng thuyết phục về những kết quả đạt được, chỉ ra những khó khăn cần tháo gỡ, những mặt hạn chế, yếu kém cần khắc phục, làm rõ trách nhiệm cụ thể của cá nhân, của đơn vị. Đề xuất, kiến nghị rõ nội dung, trách nhiệm tổ chức thực hiện, thời hạn, lộ trình giải quyết và được công khai, cung cấp tới các cơ quan, đơn vị, cử tri và nhân dân theo dõi, giám sát. Bên cạnh đó cần chú trọng hậu giám sát, tăng cường tái giám sát việc thực hiện các kết luận giám sát.        


Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Bùi Sỹ Lợi

 

Trên ý kiến đóng góp của các đại biểu, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Bùi Sỹ Lợi khẳng định: Đối với nhà nước và cộng đồng, chính sách, pháp luật ASXH là một trong những hợp phần quan trọng trong chương trình xã hội của một quốc gia và là một công cụ quản lý của nhà nước, qua đó giữ gìn sự ổn định về chính trị, kinh tế, xã hội, giảm bất bình đẳng, phân hoá giàu nghèo, phân tầng xã hội, tạo sự đồng thuận giữa các giai tầng, các nhóm xã hội trong quá trình phát triển.

Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội mong muốn tiếp tục ý kiến góp ý, đề xuất của các chuyên gia về công tác giám sát của cơ quan dân cử để thực hiện tốt hơn vấn đề tăng trưởng kinh tế gắn với công bằng xã hội và an sinh cho người dân./.

Nguồn Tin, ảnh - Bích Lan

Đoàn Đại biểu Quốc hội & Hội đồng nhân dân tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Địa chỉ: Số 1 Phạm Văn Đồng, phường Phước Trung, thành phố Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Điện thoại: 0254 3859 077 Fax: 0254 3511 527

Mail: hdnd@baria-vungtau.gov.vn

Bản quyền thuộc về VNPT Bà Rịa - Vũng Tàu

Thiết kế bởi VNPT Bà Rịa - Vũng Tàu